|
INTERVALL
Intervall betyr avstand, og i musikksamanheng
avstand mellom tonar. I denne delen skal vi sjå på avstanden
mellom tonar som vert spelt
etter kvarandre, men vi bruker og beskrivinga intervall
om tonar som kling samtidig. Det siste skal vi sjå på i
samanhang med klang.
Intervallbeskrivingar
Intervallbeskrivingane vert basert på to
forhold:
La oss sjå på det første
punktet. Når vi skal finna beskriving på intervall tel
vi frå starttonen som heiter prim:
prim - sekund -
ters - kvart - kvint - sekst - septim - oktav
Når vi skal angje
intervall er det tonane si plassering i forhold til
kvarandre som gjev intervallet namn. Deretter må vi
telje avstanden i tonetrinn.
TONANE I DURSKALAEN
I litteraturen vil vi òg støyte på
bruk av intervallbeskrivingane om den enkelte tone si plassering i
skalaen. I tillegg vert beskrivinga grunntone brukt om
den første - og den siste - tonen i skalaen. Den nest siste tonen i
skalaen - 7. tone (septimen) beskriver vi som ledetone.
Spel ein skala og stopp ved den 7. tonen, så oppdagar du at du "må"
spele den 8. tonen. Ledetonen strevar mot grunntonen.
INTERVALLA
INTERVALL I C-DUR SKALA MED
UTGANGSPUNKT I GRUNNTONEN
Om vi no ser på alle sekunder, tersar osb. i C-durskalaen opp til septimen, vil vi sjå at alle intervall ikkje er like store sjølv om dei
har same hovudbeskriving (sekund - ters - kvart osb.).
SEKUND
Sekundane har to ulike avstandar i
tonetrinn. Nokre er på 1/2 trinn, andre er på 1 heilt tonetrinn. Vi
beskriv dei høvesvis som små og store
sekunder.
SEKUNDINTERVALL I C-DUR SKALA
TERS
Tersane har to ulike avstandar i tonetrinn. Nokre er på 1 1/2 trinn
- små tersar. Andre er på 2 heile tonetrinn -
store tersar.
TERSINTERVALL I C-DUR SKALA
KVART
Med unntak av eit av kvartintervalla er kvartane på 2 1/2 tonetrinn.
Intervallet heiter rein kvart. Ein av kvartane er på 3
heile tonetrinn - tritonus. Intervallet blir beskrive
som forstørra kvart. I tidlegare tider blei
intervallet omtala som diabolus in musica - djevelen i
musikken - sidan det var vanskeleg å synge.
KVARTINTERVALL I C-DUR SKALA
KVINT
Kvintane vi lagar er med eitt unntak på 3 1/2 tonetrinn. Vi
kallar desse reine kvintar. Den eine kvinten på 3
tonetrinn kallas forminska kvint (her h til f).
KVINTINTERVALL C-DUR SKALA
SEKST
Av sekstar er det to hovudtypar - små og
store. Dei små er på 4 tonetrinn og dei store på 4 1/2 tonetrinn.
SEKSTINTERVALL I C-DUR SKALA
SEPTIM
Av septimar er det to hovudtypar - små og store. Dei små er på 5
tonetrinn og dei store på 5 1/2 tonetrinn.
SEPTIMINTERVALL I C-DUR SKALA
 |
